Ngó sang rặng tre bên bờ hồ. Ô kìa! Hàng cột gỗ lim vững chãi, quanh năm sương gió mãi trường tồn, khói bụi thời gian chửa mảy may. Trông lại sân nhà trầm mặc một màu sắc phai. Này! Thềm lan vương hương rải hoa, dãi dầu nắng mưa, ngàn năm qua đi, chẳng màng sông dời núi lở. Cảnh đẹp ý vui, cớ sao người đâu chẳng thấy?  Nghìn thu thoáng chốc lướt ngang đôi vai hao gầy, đọng lại một nỗi bi sầu khó phai. Ngước mắt lên giời vẫn là giời, cúi đầu xuống gia vẫn là gia mà chớ bắt nổi bóng hình năm xưa. Mộng ảo giữa chăn ấm nệm êm, tiền nhân kề bên qua năm tháng, cứ ngỡ phước lộc trời ban cho. Thơ thẫn trong đêm dài, ngờ rằng chẳng qua là hoa trong gương, trăng trong nước, tự mình huyễn hoặc u mê. Mơ mãi là mơ, đẹp đẽ mấy cũng mãi là ảo ảnh. Vạn xuân vốn dĩ chỉ một giấc mộng hão huyền, người tỉnh mộng tan, xoay đi ngoảnh lại cố nhân nay đã xa. Trích đoạn: Không gian thoáng chốc chìm vào sự tĩnh mịch vô hồn. Mọi tạp âm xung quanh tựa hồ đều tan biến, lặng lẽ tiêu tán giữa hư vô. Bấy giờ, dầu chỉ một tiếng kim rơi cũng đủ nghe mồn một. Gió lùa qua khe cửa thượng song hạ bản, lay động cánh cửa gỗ kêu "kẽo kẹt...kẽo kẹt", luồn lách khắp các ngóc ngách, khe hẹp tăm tối, khiến sự lặng yên tưởng chừng vô hình kia hóa thành thứ thực thể hữu hình, âm thầm hiện hữu giữa gian nhà. Mái tóc thiếu nữ bị thổi tung lên, vài lọn tóc mai mỏng manh cọ vô mặt, rũ rượi trước vầng trán đẫm mồ hôi. Thế nhưng, mặc cho vạn vật có câm lặng đến nước nào đi chăng nữa, thâm tâm cô gái vẫn chẳng thế bình yên nổi mà dậy sóng mãnh liệt. Đau thương và hối hận cứ mãi cuồn cuộn không dứt, trào dâng mạnh mẽ, dồn dập tựa dòng nước lũ đổ về biển lớn, bao nỗi niềm chôn giấu bấy lâu, tận giờ khắc này mới lần lượt trỗi dậy. Hết thảy đều đã qua đi. Sau cùng, thứ còn đọng lại đáy lòng chẳng qua chỉ là nuối tiếc cùng sự giác ngộ quá đỗi muộn màng.  Mẫn cắn chặt hàm răng, bặm môi để kìm lại tiếng nấc nghẹn nơi cổ họng ứa đau. Những giọt lệ li ti, ấm nóng tích tụ dưới mi mắt, chỉ chực chờ lăn dài trên gò má trắng bệch. Cô gái khó khăn ngẩng đầu, đưa mắt nhìn bức họa sớm phai màu theo tháng năm dài đằng đẵng đối diện mình. Bàn tay run rẩy giơ cao, chạm khẽ vô bề mặt thô ráp, sần sùi, lần theo từng đường nét cũ, tợ hồ muốn khắc họa lại bóng hình năm xưa. Tay còn lại vốn cầm chặt sợi dây chuyền đính ngọc lục bảo ánh xanh bỗng chốc thả lỏng, buông thõng, chẳng bận tâm đến việc nó rủ xuống giữa các ngón tay. Ánh mắt chỉ hướng về bức họa đồ sộ, chằm chằm không rời mắt.  Giây phút này, tảng đá nặng ngàn cân không tên treo vắt vẻo trên đầu nhiều năm cuối cùng cũng được tháo gỡ hoàn toàn. Mọi giác quan thoắt cái minh mẫn, tỏ tường và sáng suốt hơn bao giờ hết, cảm giác thư thái nhạt nhòa tưởng chừng nên tha hương từ lâu nay khẽ khàng quay về với chủ nhân nó, bao bọc và vỗ về tâm hồn người thiếu nữ tội nghiệp.  "Trọng Cẩn à......" - Mẫn nghẹn ngào gọi.